სამშობლოს შესახებ

ახლა, როდესაც საყოველთაოდ მიღებული ყველა წესისა და კანონის თანახმად, ერთ-ერთ შეკრებაზე უნდა ვიმყოფებოდე, რომელიც საქართველოს დამოუკიდებლობის დღესთან დაკავშირებით იმართება, როგორც უწესობასა და უკანონობას მორჩილმა ადამიანმა ისევ არ ვუღალატე საკუთარ თავს და სახლში დავრჩი, ისე, მიზეზების გარეშე..

ცუდი ისაა, რომ სრულებითაც არ მრცხვენია საქართველოს დამოუკიდებლობის აღსანიშნავად საგანგებოდ გამოპრანჭული იმ შეკრებაზე რომ არ წავედი.

ალბათ ეს იმის ბრალია, რომ ჩემი 27 წლიანი არსებობის მანძილზე ბევრ სიტყვას მოვუძებნე ახსნა, ბევრი სიტყვა სხვების განმარტებით შემოვიდა ჩემს ცნობიერებაში და მათ ჩემეულ გააზრებას დაემთხვა, აი, 3 სიტყვას კი – სამშობლოს, სიყვარულსა და ღმერთს ვერაფერი ვუშველე… როგორ არ ვუტრიალე, რა არ წავიკითხე, რომელი მხრიდან არ მოვუარე, მაინც ვერ ავხსენი. არადა, როგორი მარტივი სიტყვებია, ყოველ ამოსუნთქვაზე რომ ამბობ – ისეთი, ყველა ადამიანს ძალდაუტანებლად რომ ათქმევინებ, ისეთი… მაგრამ რა?.. ამბობ, მხოლოდ ამბობ…

ჰოდა, მეც ხშირად ვამბობ ხოლმე, რომ ჩემი სამშობლო საქართველოა, ზუსტად იმავე ტონით, როგორი ტონითაც გამოითქმება მის სახელზე ათასობით სადღეგრძელო ყოველდღიურად, ზუსტად იმავე უგუნურებით, როგორითაც ათიათასობით პატარა ბავშვი წარმოთქვამს მის სახელს ყოველდღიურად. და მაინც, ახლა, როდესაც იმ ბავშვების დარად კიდევ ერთხელ უნდა ვამტკიცებდე საზოგადოების სხვა ნაწილთან ერთად, რომ ჩემი სამშობლო საქართველოა, ვზივარ ჩემს აივანზე და წვიმას ვუსმენ…

და ვფიქრობ, რა არის სამშობლო, სად იწყება იგი და სად მთავრდება, საერთოდაც, რატომ გამოვიგონეთ ადამიანებმა ეს სიტყვა?.. ერთად-ერთი რაც მის გაგებასთან მაახლოვებს, არის პასუხები კითხვაზე, თუ რა არ არის სამშობლო. ხოდა მეც, ვეკითხები საკუთარ თავს და უამრავი პასუხი მომდის თავში, მათ შორის ის, რომ სამშობლო არ არის ლამაზი მთები და ხმაურიანი მდინარეები, ასეთი რამ შესაძლოა სრულებით არ არსებობდეს შენს ქვეყანაში, მაგრამ მაინც სამშობლო ერქვას მას შენთვის… რომ სამშობლო არც კილომეტრებზე გადაჭიმული პრიალა გზატკეცილებია, შესაძლოა ისინიც ვერ იპოვო შენს სამშობლოში… სამშობლო არ არის შენსაებრ მოფიქრალ ადამიანთა სამყოფელი, რადგანაც ასეთებიც შეიძლება იშვიათად აღმოაჩინო ან ვერ აღმოაჩინო იქ… სამშობლო არ არის ადგილი, სადაც დაიბადე და გაიზარდე, ვინაიდან შესაძლოა სხვაგან დაიბადო და გაიზარდო, მაგრამ სხვა იყოს შენი სამშობლო.. სამშობლო არ არის ეკლესიები და მონასტრები, რადგან შეიძლება ერთ მშვენიერ დღესაც ყველა მთგანი, ამ სიტყვის საზღვრებს გარეთ აღმოჩნდეს.. სამშობლო არ არის ენა, რომელიც შესაძლოა სულაც აღარ ისმოდეს იმ ქვეყანაში, შენ რომ სამშობლოდ თვლი. სამშობლო არაა ადგილი, სადა შენი მშობლები ცხოვრობენ, ვინაიდან იმათი მშობლები და მშობლების მშობლები იქნებ სრულიად სხვა სამშობლოებში კი განისვენებდნენ… მით უფრო არ არის სამშობლო ის ადგილი, სადაც შენ თავად ცხოვრობ…

და ასე დაუსრულებლად… ამ სიტყვის პრაგმატიკის სფეროში ახსნის ყოველი მცდელობა მხოლოდ აპოფატიკური მსჯელობისაკენ თუ გიბიძგებს…

მაშ, რა არის სამშობლო? ვფიქრობ და ვერ ხვდები, იმიტომ რომ ამ სიტყვასაც რაღატომღაც ისევე დაუკარგავს თავისი შინაარსის ადამიანურ სინამდვილეში გადმოტანის უნარი, როგორც სიტყვას „ღმერთი“ და სიტყვას „სიყვარული“…

ალბათ ამის ბრალია, რომ ვერაფრით ვხვდები სამშობლოს სიყვარულის გამოვლენის იმ საყოველთაოდ აღიარებული ფორმების მნიშვნელობას, რომლებსაც ჩემ გარშემო მყოფი ადამიანები ყოველდღიურად მიმართავენ. და ვრჩები ასე, ჩემს აივანზე წვიმის ხმაურის მოსმენაში გართული და ვამჯობინებ ვწერო…

მე არ ვიცი ჰქვია თუარა სიყვარული იმ გრძნობას, რაც ჩემს სამშობლოსთან მაკავშირებს. არ ვიცი, იმ მარტივი მიზეზის გამო, რომ ამ ორი მთავარი სიტყვის არსი, აკი ვაღიარე, არ ვიცი-მეთქი.

ვიცი მხოლოდ ის, რომ საქართველო ჩემი ქვეყანაა.. არადა, ყოველგვარი ლოგიკით, ეს ასე არ უნდა იყოს, რადგან ძალიან ცოტა რამაა დღეს საქართველოში ისეთი, რასაც ჩემი, უფრო უკეთ, ჩემეული შემიძლია ვუწოდო.. ვიცი ისიც, რომ მიუხედავად დიდხნიანი განშორებისა, თითქმის არ მენატრება ეს ქვეყანა, მაგრამ რაოდენ გასაოცარიც არ უნდა იყოს, მასზე მაინც ხშირად ვფიქრობ. და მივდივარ დასკვნამდე, რომ მე ცოტათი პატრიოტიც კი არა ვარ, იმიტომ რომ არ შემიძლია საქართველოს დამოუკიდებლობის დღესთან დაკავშირებით თეთრ-წითელი დროშის ქვეშ დავდგე და ღიმილიანი სახით ვარიგო მილოცვები.. არადა, 25 მარტს, საბერძნეთის დამოუკიდებლობის დღეს, მახსოვს რამდენი ასეთი მოლოცვა დავარიგე, ეგ კიარა, დროშაც კი გამოვფინე სოლიდარობის ნიშნად. ხო, არ ვარ პატრიოტი, იმიტომ რომ არ მესმის იმ ადამიანების, ასევე გაღიმებულები რომ ამტკიცებენ საზოგადოებრივ შეკრებებზე თავიანთი წარმომავლობის მნიშვნელობას. არც იმ ხალხის მესმის საქართველოს ისტორია მაგალითებად რომ მოაქვთ ხოლმე ხაჭაპურებმრავალ სუფრებზე და ყანწებივით გაჯგიმულები რომ წარმოთქვამენ ბრტყელ-ბრტყელ სადღეგრძელოებს. თუმცა, ბავშვობიდან მინდოდა პატრიოტი ვყოფილიყავ, რაღა დაგიმალოთ და ეროვნულ გმირობაზეც კი მიოცნებია, მაგრამ ვერა და ვერ დავეუფლე საჯარო ღიმილ-მილოცვებისა და პატრიოტულ სადღეგრძელოთა თქმისა და ქმნის ხერხებს… უნიჭობის ბრალია ალბათ, ხოდა ამიტომაც, არ ვიმსახურებ 26 მაისის მოლოცვას.

რახან აღიარებაა, აღიარება იყოს – საერთოდაც ვერ ვხვდები, რა აზრი აქვს მსგავს მოლოცვებს. აი, მაგალითად ქრისტეშობა რომ დგება, ვიცი რომ ამ დღეს ადამიანთა მხსნელი მოევლინა სამყაროს და მიუხედავად იმისა, რომ დიდი მორწმუნეობით ვერ დავიკვეხნი, მაინც მიხარია, აი, შინაგანად, აუხსნელად მიხარია.. ისევე როგორც აღდგომის დადგომა…

26 მაისს რაც შეეხება, ვერ ვგრძნობ ამ სიხარულს და მომკალით… ალბათ იმიტომ, რომ სწორად არ მესმის დამოუკიდებლობის მნიშვნელობა, რადგანაც ერის დამოუკიდებლობა რაღატომღაც ჩემთვის პირდაპირ კავშირში კი არა და იდენტურია ამ ერის შემადგენელი თითოეული ნაწილის პიროვნული დამოუკიდებლობისა..

შესაძლოა ისიცაა დამნაშავე, რომ ზედმეტად ვცდილობ სიტყვების მნიშვნელობათა მოძებნასა და მათ ცხოვრებასთან მისადაგებას.. ხოდა, რადგანაც ხვალინდელ დღესთან დაკავშირებულ სიტყვათა დიდი უმრავლესობის მნიშვნელობა ვერაფრით მივუსადაგე ჩემი სამშობლოს ცხოვრებას, ვრჩები ასე ჩემს აივანზე და წვიმის ხმაურითა და თესალონიკური უამინდობით გარემოცული ვერც ახლა ვახერხებ წერის დაწყებისას დასმულ საკითხზე მეცნიერულად არგუმენტირებული პასუხის მოძებნას.

ჰოდა, ასე, დიდება წვიმას…

Posted in ბერძნული დღიურები | Tagged | Leave a comment

მედეადან…

ძველი დრო, ათენი, მონასტირაკი, რომელიღაც კაფე

- ჩვენი ქალები სულელები არიან, ერთმანეთს იმაში ეჯიბრებიან ვინ უფრო მეტად შეილესავს სახეს სეფორაში 5 საათიან რიგში დგომის შედეგად ნაყიდი ძვირადღირებული ტონალური კრემებით, ვინ უფრო მაღალ ქუსლებზე შეხტება, ვინ დაასწრებს და პირველი გამოჩნდება პარასკევს საღამოს გამართულ წვეულებაზე მოდური ბრენდების კაბებით და ვინ ვის დაასწრებს რომელიმე იდიოტი ბერძენის შებმას.. არა, არც კაცები ვართ უკეთესები, მაგრამ მაგათ მაინც ვჯობივართ ასე მგონია.. ამიტომაც ბოლომდე მაინც ვერ ვამტყუნებ იმ კაცებს პლატონის ფილოსოფიას “ლაივში” რომ მისდევენ და ქალებზე მეტად მამრობითი სქესის წარმომადგენლები იზიდავთ…
- კარგი რა, ნიკო, შენ ფიქრობ ქართველი ქალები მართლა ბერძნებზე უკეთესები ვართ?
- ცხადია, ამას კამათიც არ სჭირდება!
- რასაც ახლა ამბობ, ეგ მე მაწყობს პრინციპში, მაგრამ მგონი მაინც აჭარბებ. აბა, ბერძენ კაცებზე რაღას იტყვი? ქართველ ქალებში დიდი გასავალი გაქვთ…
- ხოოო, ბერძენი კაცები ყველას ვჯობივართ და იმიტომ, – ამბობს კმაყოფილებით აღსავსე ნიკო და მეტი დამაჯერებლობისთვის კიდევ ერთ ჭიქა ლიმონიან არაყს უკვეთავს, – აი, შეხედე იმ ბიჭებს, როგორ ეხვევიან ერთმანეთს და ძმობას ეფიცებიან, ხვალ შეიძლება ერთმანეთი ვეღარც კი იცნონ, მაგრამ დღეს ხომ ძმები არიან! ასეთი რამე სადმე გინახავს?
- როგორ არ მინახავს, ქართველებს მაგით გაგვაკვირვებ? – იწყინა ნიკოს თანამოსაუბრემ, რომელიც რამდენიმე დღის წინ იმ იდეით შეპყრობილი ეწვია საბერძნეთს, რომ მთლად ოლიმპიელ ღმერთებს თუ არა, ცოცხალ ჰომეროსებს, პლატონებსა და არისტოტელეებს შეხვდებოდა და ახლა იმის გარკვევას ცდილობდა მის წინ მჯდომი ფრანგული ენის ბერძენი მასწავლებელი ნიკოსი რომელს უფრო ჰგავდა – პლატონს, არისტოტელესა თუ ჰომეროსს… – შენ გეტყობა ქართულ ნადიმზე არასოდეს მოხვედრილხარ, აი იქ ნახავ მეგობრობის გამოვლინების ყოველგვარ ხერხს ქართველ მამაკაცთა შორის – ყანწების სმით დაწყებული, კოცნა-პროშნით დამთავრებული…
- არა, არა, მართალი ხარ. ისე ძალიან კი ვგავართ ხომ ერთმანეთს?! თითქოს სულ ერთმანეთს მიველტვით, ნეტავ საიდან იწყება ეს ყველაფერი?..
- მედეადან, ნიკო, მედეადან!

Posted in ბერძნული დღიურები | Leave a comment

სიყვარული starbucks-ში

მე ჩემს საუნივერსიტეტო ნაშრომს ვწერ. შემოდის ჩემი ნაცნობი ბერძენი ბაბუ, 86 წლის, უსაყვარლესი, რომელიც სტარბაქსის ყოველდღიური სტუმარია და ჩემი შოკოლადებით მომმარაგებელი. ბაბუს ყურთ არ ესმის, ამიტომ მასთან საუბარს აზრი არ აქვს, მხოლოდ უნდა უსმინო. ბაბუ ძალიან ხმამაღლა ლაპარაკობს, რის გამოც, შემოდგამს თუ არა ფეხს სტარბაქსში, უკვე ყველამ იცის, რომ ბაბუ მოვიდა. სტარბაქსი ის ადგილია, სადაც ბაბუ გაზეთების კითხვითა და კაპუჩინოს სმით იქცევს ხოლმე თავს, დროდადრო გვერდით მსხდომებს ესაუბრება და თავის ამბებს იხსენებს. წინა მაგიდასთან ერთი ბებო ზის, რომელიც აქამდეც არაერთგზის შემიმჩნევია სტარბაქსში. როგორც წესი, ზის და კითხულობს ხოლმე. სიმპათიური ბებოა, ყოველთვის ლამაზი შარფი ამშვენებს. როგორც კი შემოსასვლელიდან ბაბუს ხმა მოისმა, ბებოს სახე უცნაურად გაუნათდა და რაღაც გაუგებარ ენაზე რაღაც გაუგებარი თქვა. გამიკვირდა. ბებოს, როგორც ჩანს, სიარული უჭირს, იქნება ასე 77-78 წლისა. სანამ ბაბუ შემოვიდოდეს, ბებო უცნაურად სწორდება სკამზე და მექმნება შთაბეჭდილება, რომ იპრანჭებასავით. ბაბუ შემოდის, ბებოს კიდევ უფრო მეტად უნათდება სახე, ახლა უფრო ხმამაღლა იწყებს რაღაც უცნაურ ენაზე საუბარს და პირდაპირ ბაბუს მიმართავს. ბაბუს არაფერი ესმის, იმიტომ რომ ყურთ აკლია. ბაბუ ჯდება, ჩვეულებისამებრ იწყებს გაზეთის კითხვას და მაძლევს შოკოლადს, თან მოაყოლებს, თუ შეჭამ, არ ვიცი, შეიძლება კიდევ ერთი აღმომაჩნდეს შენთვისო. მე მეცინება. ბებო აღფრთოვანებული თვალებით შემოგვყურებს გვერდითა მაგიდიდან, ბოლოს გული აღარ უძლებს, მოდის ბაბუსთან,  ჯერ მხარზე უსვამს ხელს და საოცრად თბილი ხმით რაღაცას ესაუბრება თავის ენაზე, ბაბუ გაოცებული შეჰყურებს, ბებო ახლა თავზე ეფერება და მონოლოგს აგრძელებს.

 მე და ჩემი „თანამაგიდელი“ სიცილით ვიხრჩობით, ცოტაც და გული წამივა. ბაბუს არაფერი ესმის, რას ამბობს ბებო (ჩვენც არ გვესმის), მაგრამ ზრდილობის გულისთვის პასუხობს დროდადრო „ნე“-ს („დიახ“). ბებომ გული იჯერა და თავის ადგილს დაუბრუნდა. არ ვიცი რაზე შეთანხმდნენ, მაგრამ ჩემი თანამაგიდელი ბაბუს ჩუმად ეუბნება: «σε θέλει» (უნდიხარ). ბაბუ მხრებს იჩეჩავს და ამბობს, რომ ლამის 180 წლისაა და აღარაფერში გამოსადეგი. ბებო ისევ გვერდით მაგიდასთან ზის, ისევ რაღაცეებს ესაუბრება თავის ენაზე ბაბუს და აღფრთოვანებული სახით შესცქერის, ბაბუ ისევ დარცხვენილი ზის და გაზეთს ჩაჰკირკიტებს. მე ისევ მეცინება და ბებოს პრანჭიაობის შემხედვარე კიდევ ერთხელ ვრწმუნდები, რომ ქალისთვის ასაკი არ არსებობს. კაცებისა კი რა მოგახსენოთ :)

Posted in ბერძნული დღიურები | Leave a comment

ქებაჲ და დიდებაჲ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისაჲ

სადაცაა ერთი თვე გახდება, რაც ათენიდან თესალონიკში გადმოვბარგდი. ჩემი შთაბეჭდილებები ამ ქალაქის შესახებ მრავალფეროვანი არა, მაგრამ ერთგვაროვანი კი გახლავთ – ათენში ცხოვრებას აქ ცხოვრება ნამდვილად ჯობია, თან ზღვას ვხედავ ყოველდღე, რამაც ერთ კეთილშობილ ქართველ ბანოვანს შთააგონა თესალონიკის ახალი ეპითეტი „ტრუსიკ-მაიკა ქალაქი“ შეექმნა (მაგარი ხარ მარგარო) – ჯერჯერობით მეტს ვერაფერს ვიტყვი. შემთხვევით ვინმეს თუ დააინტერესებს რა მისიით ვიმყოფები „ტრუსიკ-მაიკა ქალაქში“, ბუნდოვანების თავიდან ასაცილებლად განვმარტავ, რომ ჩემს საქმიანობას ქალაქის ეპითეტთან არანაირი კავშირი აქვს, სასწავლებლად ჩამოვედი. აი, აქ უნდა გაიცინოთ, არა კი არ უნდა გაიცინოთ, უნდა გადაიხარხაროთ და თუ რატომ, ახლავე აგიხსნით.

როგორც ჩემმა ახლობლებმა იციან, ერაზმუსის სტიპენდიის მიღებით გამოწვეული ჩემი აღფრთოვანება და აღტკინება საკმაოდ დიდხანს გრძელდებოდა. მე როგორც მეძველმანე არსებას, რომლისთვისაც საუკუნეების წინანდელი ერთი კენჭი უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე ცათამბჯენებით გადაჭედილი მთელი ქალაქი, აღფრთოვანების მიზეზი ნამდვილად მქონდა – ელინისტურ-ბიზანტიური თესალონიკის ერთწლიანი ოკუპაციის შემდეგ, შუა საუკუნეების „ეკლექტიკით“ აღსავსე ბოლონიაზე ასევე ერთწლიანი გალაშქრება ხუმრობა საქმე ნამდვილად არაა „მეძველმანეებისათვის“. ხოდა ასე დავიწყე კი არა და გავაგრძელე ჩემი ოდისეა ათენიდან თესალონიკისაკენ. სიმართლე გითხრათ უფრო მეტი საინტერესო რამ დამხვდა ამ ქალაქში, ვიდრე მეგონა. ვიცი აქ ნასტუდენტარ ქართველებს ეს სიტყვები გააკვირვებთ, მაგრამ მე ჩემი მიზეზები მაქვს ამის სათქმელად და თან იმდენი, რომ ცალკე სტატიის თემაა, ამიტომ აქ აღარ განვაგრძობ. ხოდა თესალონიკის ოკუპაციის მიზნით (კულტურულ ოკუპაციას ვგულისხმობ :დ) ჩამოსულს ქალაქის უდიდესი ნაწილი უკვე ოკუპირებული დამხვდა. ახლავე აგიხსნით რაშიცაა საქმე: მოკლედ ჩემი ბერძენ-იტალიელი კოორდინატორების დაჟინებული მოთხოვნით 3 სექტემბერს უკვე თესალონიკის მიწაზე დავაბიჯებდი და ჯერ კიდევ ღრმად მწამდა, რომ ჩემი სამაგისტრო პროგრამა, ვინაიდან ბოლონიიის უნივერსიტეტის კუთვნილებაა, სრული დატვირთვითა და სწრაფი ტემპებით მეორე თუ არა, მესამე დღეს მაინც დაიწყებოდა. “ნეტარ არიან მორწმუნენი“ – ახლა ამ სიტყვებს იმიტომ ვამბობ, რომ იმედის ის სულ უკანასკნელი ნაპერწკალიც არ ჩავიქრო, რაც დღემდე შემომრჩა ამ თემასთან დაკავშირებით. დავიწყოთ იქიდან, რომ 3 სექტემბრიდან დღემდე უნივერსიტეტში ჩემი ყოველდღიური ვიზიტების მიუხედავად, ჯერ არც საგნები ამირჩევია, არც სტუდენტის ბარათი მაქვს, არც ხელმძღვანელი მყავს და საერთოდ მხოლოდ რამდენიმე ფარატინა ფურცელი მაკავშირებს დიდი (ამათ ხელში – საბრალო) არისტოტელეს სახელობის თესალონიკის უნივერსიტეტთან. გაინტერესებთ რატომ? მარტივად აგიხსნით: უნივერსიტეტი უკვე მთელი თვეა ოკუპირებულია. ვისგან? სტუდენტებისგან! რატომ? ღმერთმა იცის, მიზეზი იმდენი შეიძლება გითხრან, რამდენი სისულელეც შეიძლება მოუვიდეს თავში ადამიანს. როდის გაიხსნება? – არავინ იცის! რა გვეშველება? – არაფერი.

და ახლა, ასე საჯაროდ და ძალიან ხმამაღლა მინდა ბოდიში მოვუხადო ჩემს უნივერსიტეტს – თსუ-ს, მის თანამშრომლებსა და სტუდენტებს, ყველა იმ უკმაყოფილო გამონათქვამის გამო, რაც კი ოდესმე დამცდენია მათი მისამართით. უკან მიმაქვს ჩემი სიტყვები და თუ ვინმე გაბედავს თსუ-ზე აუგის თქმას, შემიძლია მთელი გულით ვუსურვო თესალონიკის რომელიმე უნივერსიტეტის სტუდენტობა!

NB!!!!!!!!!

ΚΑΤΑΛΗΨΗ (კატალიფსი) - სიტყვა, რომელიც უნდა იცოდეთ თუ ოდესმე საბერძნეთის მიმართულებით აიღებთ გეზს

 

პ.ს. ისე, სადღაც გულში კი ვბრაზდები ჩემს ლექტორებზე: რას მერჩოდით ხალხო, ამდენი წელი სული რომ ამომხადეთ აუდიტორიებში და ბიბლიოთეკებში. აჰა, თუ არ შეიძლება პროფესეორებმა და სტუდენტებმა ზედმეტი თავის ტკივილისა და მძიმე წიგნებთან ბრძოლის გარეშეც შეხმატკბილებულად ითანამშრომლონ, ოღონდ აუდიტორიის გარეთ – ოკუპირებულ დერეფნებში. :D
Posted in ბერძნული დღიურები | 1 Comment

დაარისტოფანებული სტურუა

მოგეხსენებათ ალბათ, რომ მაშინ, როდესაც მთელმა დარჩენილმა სამყარომ წელთა აღრიცხვა ახლიდან დაიწყო, ნიშნად ახალი და ჯერ არნახული ცივილიზაციის განვითარების გზაზე დადგომისა, ბერძნებმა ყველანაირი წელთა აღრიცხვა იქ დაასრულეს. ბერძნული ხასიათი ვინც იცის, კარგად მიხვდება რასაც ვგულისხმობ – კი ვითომ ფეხი აუწყვეს ახალ სამყაროს, ახალ რწმენას, ახალ ადამიანებს, მაგრამ სინამდვილეში თუ დააკვირდებით, მყისვე შენიშნავთ სახეცვლილებას, როდესაც ნებისმიერი ბერძენი რომელიმე “პრო ხრისტუ” მოვლენაზე იწყებს საუბარს – თვალები გაუბრწყინდება, სახე აენთება, სასაუბრო თემებს რა დაულევს, ხოდა ასე ცრემმორეული გიყვება რა ხდებოდა ქრისტეს წინარე რომელიღაც საუკუნეში. პარადოქსია, მაგრამ ფაქტია, რომ ბერძნები ქრისტეს წინარეთი ამაყობენ აგე უკვე 21 საუკუნეზე მეტია, ქრისტეს წინარეთი სუნთქავენ და დღემდე ქრისტეს წინარეთი შოულობენ ლუკმა პურს. ხოდა ერთ-ერთი თავიდან ელინთათვის და დღეს უკვე სრულიად მსოფლიოსთვის საამაყო და მისაბაძი “პრო ხრისტუ” ბერძნული მოვლენა გახლავთ დემოკრატია. დემოკრატიის მნიშვნელობის განმარტება ახლა მე რომ დავიწყო, მინიმუმ დროს დაგაკარგვინებთ, ამიტომ მოკლედ გეტყვით ჩემს პირად მოსაზრებას: დარწმუნებული ვარ, რომ “დემოკრატია” ამ სიტყვის პირდაპირი მნიშვნელობით არასდროს არსებობდა და არც შეიძლებოდა არსებულიყო. ჩვენ ყველას გვესმის რომ ხალხის, რომელიც უარეს შემთხვევაში არის ბრბო და უკეთესში მასა (ნურავინ დამიწყებს დარწმუნებას, რომ ხალხი ანუ ბეეეეევრი ხალხი შეიძლება საზოგადოებაც იყოს, არ მჯერა), ნებაზე მიშვებული სახელმწიფო ვერასოდეს გაამართლებს დემოკრატიის იდეას. ბრბოს მიერ მართული სახელმწიფოები ახსოვს მსოფლიოს და ისიც ახსოვს, რამხელა ბოროტება შეიძლება მოიტანოს ამგვარმა მმართველობამ. მასას კი არაფრის მართვის უნარი შესწევს, საკუთარ სურვილებსაც ვერ მართავს არათუ სხვისას, ამიტომ მისი მირეკვ-მორეკვა ძალიან ადვილია. იკითხავთ საზოგადოებას რას ეძახიო? რას და იმ ერთეულ ადამიანებს, რომლებსაც მართლა აქვთ უნარი და პრეტენზია (!) დემოკრატიული სახელმწიფოს მმართველობაში ჩაერიონ თუ არა, საკუთარი აზრი მაინც გამოთქვან. ამ პაწაწინა ნაწილმა კარგად უწყის სიტყვის “დემოკრატია” ნამდვილი მნიშვნელობა და რახან ეს იცის, სამართლიანად მიაჩნია თავი ვალდებულად, საკუთარი – თავისუფალი აზრის გამოხატვით მიიღოს მონაწილეობა სახელმწიფოს მმართველობაში ან ეგრე უნდა და თქვას რასაც ფიქრობს, თუნდაც მცდარი, მაგრამ გამოხატოს საკუთარი აზრი. მოდით, ახლა შეეცადეთ და ეს სქემა საქართველოს დემოკრატიულ სახელმწიფოს მიუსადაგეთ!

შეუსაბამო – აი, ერთადერთი დასკვნა, რომელსაც ნებისმიერი მოაზროვნე არსება წამსვე გამოიტანს. ეს, რომ ასეა, სულ რამდენიმე საათის წინაც დავრწმუნდი, როდესაც რობიკო სტურუას თანამდებობიდან გათავისუფლების ამბავი გავრცელდა. რად უნდა ახლა მაგას ბევრი ფიქრი, რომ სამხატვრო ხელმძღვანელის თანამდებობის გაუქმება სწორედ რობერტ სტურუას ცნობილი სკანდალური განცხადებების შედეგია. ამ ამბის გაგების შემდეგ, ორმა აზრმა გამიელვა თავში: 1. ბრავო მაესტრო! ამ სპექტაკლის ფინალი საუკეთესო ფინალია, რაც კი ოდესმე გაგიკეთებია, დამარცხებული გამარჯვებულის როლში ყოფნა კი მემაბოხე რეჟისორისთვის საუკეთესო პოზიცია და 2. ჩვენ არ ვიცით, რა არის დემოკრატია. არათუ საქმით, სიტყვითაც კი არ შეგვიძლია სწორად დავასაბუთოთ მისი არსი. 

ახლა წარმოვიდგინოთ, რა იქნებოდა ძვ. წელთაღრიცხვის V-IV საუკუნეებში (აქ ბერძენს თვალები უბრწყინდება) დემოკრატიულ ათენში მსგავსი ინციდენტი რომ მომხდარიყო. მოკლედ რობერტ სტურუას როლში გვყავს არისტოფანე, მსახიობები თავად წარმოიდგინეთ, გნებავთ საკუთარი თავიც, მიშას როლში შეგვიძლია რომელიმე ათენელი არქეგოსი, ვთქვათ კლეონი გამოვიყვანოთ.

მაშ, ასე, სპექტაკლი იმართება წარმოსახვით დიონისეს თეატრში, მაყურებლის რაოდენობა – შეუზღუდავი (საბედნიეროდ ამის საშუალებას გვაძლევს თანამედროვე სოციალური მედია), ქორეგოსი იყოს ძია სოროსი (ბოლოს და ბოლოს ამდენ რამეს და ვინმეს აფინანსებს ეს კაცი, და ერთი ქორეგოსის თანამდებობა მაინც მივანიჭოთ). ქორო შედგება ახალგაზრდა მინისტრებისაგან. კომედიის პროტაგონისტი, დევტერაგონისტი, ტრიტაგონისტი თავად შეარჩიეთ. ისე, მე მეტი სიმძაფრისათვის დევტერაგონისტის როლში ჩერგოლეიშვილს გამოვიყვანდი, ტრიტაგონისტის ადგილს კი სიამოვნებით დავუთმობდი გაუგებრობაში მოყოლილ ნიკა რურუას, რომელიც შეიძლება ითქვას ერთ-ერთი გამონაკლისთაგანია ჩვენს ახალგაზრდა ან ახალგაზრდადყოფილ მინისტრებს შორის, ვინაც რაღატომღაც მგონია, რომ იცის თეატრის, თეატრალური ხრიკებისა და საერთოდ პოლიტიკისა და თეატრის ურთიერთმიმართებების ისტორია. ასევე მგონია გამონაკლისი იმის გამოც, რომ დარწმუნებული ვარ სტურუას სპექტაკლები უნახავს და მოსწონებია (ყველა თუ არა, ცოტა მაინც) და მომკალით და დარწმუნებული ვარ, რომ პატივს სცემს რობიკო სტურუას და თავისთვის აღფრთოვანებულიც შეიძლება იყოს მისი გამბედაობით, ოღონდ თავისთვის, ჩუმად. ხოდა რურუა ზედმიწევნით კარგი კანდიდატურაა ტრიტაგონისტის როლში. აი, პროტაგონისტად კი თავად სტურუას შემცვლელი არავინ მეგულება, ამიტომაც მივყვეთ ანტიკურ ტრადიციას და რეჟისორი და პირველი მსახიობი ერთი ადამიანი – რობიკო სტურუა იყოს.

ყველას! ყველას! ყველას!

ცხადდება კონკურსი პიესის შესაქმნელად! პიესა უნდა იყოს არისტოფანეს სტილის, მონაწილენი იხ. ზემოთ, მკაცრადაა განსაზღვრული ქოროს ვინაობა (იხ. ზემოთ). თუ კარგად მოიქცევით, ძია ქორეგოსი გამოგიყოფთ სოლიდურ გრანტს (ოღონდ ამაზე თავად იჩალიჩეთ). დადგმის უფლების მოპოვება რთულია, მაგრამ შესაძლებელი…

წარმოვიდგინოთ, რომ სპექტაკლი დასრულდა სწორედ ისე, როგორც შეიძლებოდა დასრულებულიყო “არისტოფანე-კლეონის” პაექრობა. არისტოფანე სცენიდან სახალხოდ უწოდებს კლეონს ბარბაროსს, სხვა მიწიდან გადმოხვეწილი მამა-პაპის ჩამომავალს, მასხარას და ა.შ. და ა.შ. ხალხი ტაშს უკრავს და გულიანად ხარხარებს, საწყალი კლეონი კი რას შვება? – ცხადია, ისიც ტაშს უკრავს, თან სუუუუულ წინა რიგში მჯდომი და შეიძლება გულიანად არა, მაგრამ ხარხარით კი ნამდვილად ხარხარებს. სხვანაირად ხომ წაგებული იქნება ამ თამაშში?

აი, აქაა უმთავრესი განსხვავება, რის გამოც მგონია, რომ თანამედროვე დემოკრატია არსობრივად განსხვავდება დემოკრატიის იმ ფორმისგან, რომელიც ძვ. წ.-აღ-ის (ბერძენს ისევ უციმციმებს თვალები) მე-5 საუკუნეში ჩამოყალიბდა ქალაქ ათენში. შეხსენებისათვის ამონარიდი ჩემი მომავალი წიგნიდან: “არისტოტელეს განმარტებით, ტრაგედიის მთავარი ფუნქცია, არის კათარზისი ანუ ადამიანის განწმენდა, რასაც იგი თეატრიდან მიღებული შთაბეჭდილებებისა და ემოციების საშუალებით აღწევს. არისტოტელეს ამ განმარტებას თუ პოლიტიკური თვალსაზრისითაც განვიხილავთ, შეგვიძლია ვთქვათ, რომ დემოკრატიული ათენის თეატრს ნამდვილად ჰქონდა უდიდესი პოლიტიკური დატვირთვაც, ვინაიდან გარდა იმისა, რომ ერთგვარ იდეოლოგიურ იარაღად გვევლინებოდა (გავიხსენოთ ესქილეს “სპარსელები”), ერთ-ერთი არაჩვეულებრივი საშუალება იყო საზოგადოების უკმაყოფილებისა თუ უარყოფითი ემოციებისაგან დასასცლელად. ეს ფუნქცია მოგვიანებით განსაკუთრებით კარგად გამოჩნდა კომედიის მაგალითზე, როდესაც მაყურებელი საკუთარი უკმაყოფილების გამოხატვის სურვილს სწორედ თეატრალური წარმოდგენების საშუალებით იკმაყოფილებდა – ხედავდა რა სცენაზე გაშარჟებულ რომელიმე პოლიტიკურ თუ საზოგადოებრივ მოღვაწეს. თუ ტრაგედია საზოგადოების უარყოფითი ემოციებისგან დაცლას მაყურებლის მხრიდან რომელიმე კონკრეტული გმირისადმი გამოვლენილი თანაგრძნობის საშუალებით ახერხებდა, კომედიის შემთხვევაში საქმე პირიქითა მოვლენასთან გვაქვს – კომედია პასუხობდა საზოგადოების მთავარ მოთხოვნებსა და საჭიროებებს სატირის საშუალებით, ანუ ამ შემთხვევაში კომედია თანაუგრძნობდა მთელ საზოგადოებას”.

სწორედ იმის გამო, რომ მათ ძალიან კარგად უწყოდნენ, თუ რამხელა სიკეთის მოტანა შეუძლია თავად “შავ პიარსაც” კი, კლასიკური ათენის პოლიტიკური მოღვაწეები ისხდნენ რა დიონისეს თეატრის სუუულ პირველ რიგებში, შეიძლება გულიანად არა, მაგრამ ხომ ხარხარებდნენ და ტაშს უკრავდნენ, როდესაც საკუთარ თავს ხედავდნენ სცენაზე, რომელსაც ყველაზე უწმაწური სიტყვებით მოიხსენიებდნენ და დასცინოდნენ რეჟისორის ფანტაზიას მიყოლილი მსახიობები. ხალხი იცინოდა, პოლიტიკოსები იცინოდნენ, რეჟისორი კი ალბათ ბრაზობდა… ბრაზობდა იმის გამო, რომ ვერც ამჯერად მოიგო ქალაქის მმართველებთან ფსიქოლოგიური ომი.

მე ერთი რამ გამკვირვებია: ამ ჩვენს მთავრობას ნუთუ ერთი ჭკვიანი კაცი არ ჰყავს გარშემო მრჩეველად, რომ ამგვარ საკითხებში სწორი რჩევა მისცეს ხოლმე. ნეტავ მართლა ვერ ხვდებიან, რომ სტურუას გათავისუფლებით სტურუასთან ომში თვითონ დამარცხდნენ? რომ ერთმა არისტოფანული ჟინის მქონე დიდმა რეჟისორმა მთელი პოლიტიკური ელიტა მათივე ხელმოწერით მიიყვანა დამარცხებამდე?

მე კი ამ ყოველივეს გვერდიდან მაყურებელი ვზივარ ჩემთვის, გულწრფელი აღფრთოვანება მიპყრობს სტურუას რეჟისორული უნარისა და სვლების შემყურეს. მახსენდება მისი სპექტაკლების ფინალები და ვრწმუნდები, რომ ასეთი წარმატებული ფინალი ჯერ მის არცერთ სპექტაკლს არ ჰქონია. ჩვენს მთავრობას კი ასევე გულწრფელად თანავუგრძნობ იმის გამო, რომ მათ ვერ აღმოაჩნდათ სათანადო რეჟისორული ნიჭი სტურუას ტალანტი რომ დაემარცხებინათ. დამერწმუნებით, მსგავსი ტალანტის დამარცხება იოლი საქმე არაა, მაგრამ სწორედ ამგვარი შემთხვევებისთვის არსებობს ანტიკური თეატრალურ-პოლიტიკური გამოცდილება, რომელსაც არისტოფანეს დროს მიმართავდნენ ცნობილი პოლიტიკური მოღვაწენი: მსგავსი დამარცხებების თავიდან ასაცილებლად ისხდნენ დიონისეს თეატრის სუუუუულ წინა რიგებში და გაშარჟებული საკუთარი თავების სცენაზე დანახვისას ხალხთან ერთად უკრავდნენ ტაშს და გულიანად შეიძლება არა, მაგრამ ნაააამდვილად ხარხარებდნენ.

ეს ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მიზეზია, რის გამოც მგონია, რომ დემოკრატიულმა წყობილებამ ათენში ჰპოვა დაბადებაცა და დასამარებაც ბევრი ბევრი საუკუნის წინ.

Posted in ბერძნული დღიურები | Tagged , , , , , , , , | Leave a comment

ჩვენ კოსმოპოლიტები ვართ?..

კარგა ხნის მიტოვებულ-მივიწყებულმა ჩემმა ბლოგმა დღეს შემახსენა თავი, როდესაც მაილზე Tamara-ს კომენტარი დამხვდა „პოსტებთან“ დაკავშირებით. დროულადაც შემახსენააააა. შუა ეგეოსის ზღვაში გემზე ამხედრებულსა და ბერძნულ კუნძულებს შორის მოხეტიალეს მეტი რა საქმე მაქვს გარდა იმისა, რომ ზღვის საოცარი სილურჯით დავტკბე (რომელსაც იმ ენებს შორის, რომლებთანაც მქონია  შეხება, მხოლოდ ბერძნული ენა გამოხატავს მთელი სიზუსტით: ღ*ალაზია – ეს ფერი ჩემთვის სწორედ იმ ფერს ასახავს რომელიც მხოლოდ ეგეოსის ზღვას აქვს, მე ასე მგონია ყოველ შემთხვევაში) და რამე მოვჯღაბნო.

ისე კი დიდი ხანია არაფერი დამიწერია, დისერტაციის ნაწილსა და 2 დღის წინანდელ მოხსენებას თუ არ ჩავთვლით, მაგრამ ეგენი ხო ისედაც  არაფერში ითვლება. ხოდა, ეს სათაური პოპულისტური გათვლა რომ არაა, კი მიხვდებით, ვინაც ბლოგს ადევნებთ თვალყურს, ეგეთი ამბიცია რომ არ მაქვს ბლოგთან მიმართებაში მაინც, ესეც იცით. უბრალოდ ბოლო დროს ხშირად მიჩნდება ერთი კითხვა – კოსმოპოლიტი ვარ თუ არა? აი, პასუხის გაცემა მიჭირს, მაგრამ მთელი გულით კი მინდა კოსმოპოლიტობა.  ეს სურვილი განსაკუთრებით გამიმძაფრა კუნძულ კალიმნოსზე ერთკვირიანმა ვიზიტმა და ახლავე გეტყვით რაშიცაა საქმე:

მოკლედ ჩემი კავშირი თურქეთ-საბერძნეთის (უკეთესი იქნებოდა მეთქვა საბერძნეთ-საბერძნეთის, მაგრამ ამის ახსნის თავი არ მაქვს ახლა) საზღვართან მდებარე პატარა კუნძულ კალიმნოსთან უკვე ბევრ წელს ითვლის. ოდესღაც ბერძნული ენის შემსწავლელი სტუდენტის სტატუსი მქონდა, დღეს საპატიო ნასტუდენტარის სტატუსს ვატარებ თურმე (რამდენიმე დღის წინ გავიგე) და მიხარია მეც, აბა, რა ვქნა :) საქმე იმაშია, რომ სხვათა შორის ძალზედ საპატიო ნასტუდენტარის სტატუსის მქონე ჩემი  ქართველი მეგობრის (მეკა აბულაშვილი) ინიციატივით, 2 წლის წინ დაარსდა პროგრამაში 18 წლის განმავლობაში მონაწილე სტუდენტთა ერთგვარი კავშირი „კალიმნიკი ფილია“, რომლის ყველაზე სასიამოვნო საქმიანობა ყოველ წელს ბერძნულ ენასა და კულტურასთან დაკავშირებულ თემებზე სხვადასხვა ქვეყანაში კონფერენციების მოწყობაა. პირველი კონფერენცია 2010-ში კალიმნოსზე ჩატარდა, მეორე 1 თვის წინ გაიმართა სლოვაკეთში, მესამე საქართველოში ვგეგმავთ მომავალ წელს და ვნახოთ რა გამოვა. ხოდა მეც მხვდა წილად პატივი ორივე კონფერენციის მონაწილე ვყოფილიყავი და სულ რაღაც ერთი თვის წინ უნგრეთ-სლოვაკეთი დამელაშქრა.

ახლა ჩემს იქაურ თავგადასავალს არ გიამბობთ, უბრალოდ მეზარება, მაგრამ ერთი სასაცილო და თან ჩემთვის საინტერესო ფაქტი რომ არ გაცნობოთ ნამდვილად არ შემიძლია. მოკლედ კონფერენცია გაიმართა სლოვაკეთში – პრესოვის უნივერსიტეტის თეოლოგიის ფაკულტეტის ორგანიზებით. ჩვენ წინასწარ გავგზავნეთ მოხსენებებიც და სხვა მონაცემები, რაც მათ სჭირდებოდათ. საინტერესო იყო ის ფაქტი, რომ შუაგულ სლოვაკეთში 17 სხვადასხვა ქვეყნიდან ჩასული სხვადასხვა ასაკის, რელიგიური თუ ზნეობრივი შეხედულებების მქონე ადამიანები ერთ ენაზე – ცხადია, ბერძნულად ვსაუბრობდით ერთმანეთში. მერე ბერძნები ხუმრობდნენ, ალექსანდრე მაკედონელის ეპოქა დაბრუნდა, უბრალოდ სხვა ტანსაცმელი გვაცვიაო :) იყო ბეეეეეევრი გართობა, ცეკვა-სიმღერა, ბერძნული მოლხენა და ჭამა-სმა. ჭამა-სმაზე გამახსენდა ერთი ფაქტი – ჩვენი საკვები მწირი არ იყო, პირიქით, იყო ისეთი, როგორიც უნდა იყოს ნორმალური ადამიანების ნორმალური დღიური ულუფა, მაგრამ მოგეხსენებათ ბერძნულ-ქართული გასტრონომიის ამბავი და იმასაც მიხვდებით ალბათ, რომ სლოვაკური სუპ-სალათეული დიდი შვება ვერ იქნებოდა ვერც ქართველებისთვის და ვერც ბერძნებისთვის. ხოდა, გაიმართა გამომგზავრების წინა დღეს ბერძნულ-სლოვაკური „ნადიმი“, რომლის მთავარი არსი ბერძნული და სლოვაკური სამზარეულოს წარმოჩენა იყო. უნდა გენახათ ბერძენი ქალბატონების აგონია მთელი დღის განმავლობაში: ჯერ ხომ პრესოვის ერთადერთი სუპერმარკეტიდან მთელი თვის მარაგი საკვები გამოზიდეს, რომ ბერძნული საჭმელები მოემზადებინათ, მერე სასტუმროს უუუუზარმაზარი სამზარეულოს ოკუპირება მოახდინეს, ამას მოჰყვა ყველაზე წმინდა და ხელშეუხებელი ბერძნული რიტუალი – საჭმლის მომზადება (მაღ*ირემა) და ბოლოს  ყველაზე სასიამოვნო და საჭირო რიტუალი – ამ საჭმელების დაგემოვნება.

სუფრას რომ გადავხედე, გულში გამეცინა: ბერძნულ-სლოვაკური ერთობლივი სუფრა 3 სლოვაკურ კერძსა (რომლის რაოდენობაც ზედმიწევნით შეესაბამებოდა ნადიმის მონაწილეთა რაოდენობას) და ათობით ბერძნულ მამა-პაპურად დახვავებულ საჭმელს ითვლიდა (დარწმუნებული ვარ მომდევნო 10 დღე ნასუფრალით იკვებებოდა მთელი პრესოვი).

დაიწყო ნადიმი, დაიწყეს სლოვაკებმა, შემოთავაზებული საკვებივით მოკრძალებულად შემოგვთავაზეს 3 სიმღერა და 3 ცეკვა, რასაც მოჰყვა ბერძნებისა და ელინიზებული უცხოელების ნამდვილად არამოკრძალებული ტაშ-ფანდური.

ამიტომ მიყვარს ეს ბერძნები რაა, ესმით ცხოვრების არსი ზედმიწევნით სწორად :დ

ხო, სანამ ტაშ-ფანდურამდე მივიდოდით, გვქონდა ექსკურსიები და ცხადია ვიზიტის მთავარი მიზეზი – კონფერენცია. როგორც მოგახსენეთ კონფერენციისთვის წინასწარ გავგზავნეთ ჩვენი მონაცემები და მეც ჩემი – თათია მთვარელიძე, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დოქტორანტი-თქო, რასაც მოხსენების სათაური მოჰყვებოდა. პროგრამა რომ ვნახე, ჩემს მხიარულებას საზღვარი არ ჰქონდა, რადგანაც იმ შეჩვენებულებმა გადაწყვიტეს, რომ ივანე ჯავახიშვილი ჩემთან ერთად იღებდა მონაწილეობას კონფერენციაში და ერთობლივ მოხსენებას ვკითხულობდით. ხოდა ბოლო გამომსვლელი ვიყავი. წარმოგიდგენიათ ალბათ დილის 9 საათიდან საღამოს 6-მდე დარბაზში მსხდომი საზოგადოების დაღლილობის ხარისხი: ზოგს ეძინებოდა, ზოგს უკვე ეძინა, ზოგი ის-ის იყო მე-9 სიზმარს ნახულობდა, ზოგიც ფიქრებში გართულიყო. მოკლედ ძველი ბერძნული ენის სწავლების მეთოდოლოგიის განხილვა ნამდვილად არ იყო მათი ნატვრა-ოცნება-სიზმრების საგანი. დარბაზში მყოფი საზოგადოებიდან მხოლოდ ორი ადამიანი ვიყავით ფხიზლად – მე, ვისაც მოხსენება უნდა წამეკითხა და ბატონი კეკის, სხდომის თავმჯდომარე, ვისაც ჩემი სახელი უნდა გამოეცხადებინა.

(κύριος Κέκης – საოცარი ადამიანი)

ხოდა აცხადებს ბატონი კეკის მოხსენების სათაურს და ამბობს: ჯერ თათია მთვარელიძე გვესაუბრება და მერე ივანე ჯავახიშვილიო. ხო მაგარია???? მეც მეტი რა მინდოდა, გადავწყვიტე მიძინებული საზოგადოების გამოფხიზლება და გავედი თუ არა გამოვაცხადე – ახლა ყველამ მომისმინოს-თქო, ერთი განცხადება მაქვს და გაიღვიძეთ-თქო.

უცებ ცქვიტა ყველამ ყურები. მეთქი: როგორც პროგრამიდან ჩანს, ჩემთან ერთად ბატონი ივანე უნდა ყოფილიყო-თქო, მაგრამ სამწუხაროდ პრესოვში ჩამოსვლა ვერ მოახერხა, რადგან იმ ადგილსა, სადაც 70 წლის წინ გადასახლდა, და პრესოვს შორის სატრანსპორტო მიმოსვლა ჯერ-ჯერობით არ არსებობს-თქო. მარტო იქით წასვლაა შესაძლებელი, აი დაბრუნება კი ძალზე ჭირს-თქო. აი, ბატონი ივანე ძალიან დიდ ბოდიშს გიხდით და მოკითხვას გითვლით სამოთხდან-თქო. ნამდვილად პოპულისტური განცხადება გამომივიდა ღმერთმანი, იმ დღეს მივხვდი, რომ ბერძენ ორატორთა სიტყვების კითხვას უკვალოდ არ ჩაუვლია ჩემს ცხოვრებაში. ასეთი გამოცოცხლებულ-გახალისებული აუდიტორია მე სხვაგან არ მინახავს. ხოდა კიდევ ერთ ორატორულ-პოპულისტურ ხერხს მივმართე, მეთქი – ვიცი დაღლილები ხართ და თუ გინდათ სათაურს წაგიკითხავთ, რომ მიხვდეთ მოხსენების არსს და ამით მოვრჩეთ-თქო. აი, ასე ძალით გამოვიწვიეთ მე და ივანე ჯავახიშვილმა ინტერესი ჩემი მოხსენების მიმართ, თორე აბა მე ხო ისედაც ვიცოდი რაზედაც უნდა მელაპარაკა.

ახლა ამას რომ კითხულობთ, ძალიან გთხოვთ, გაითვალისწინოთ ვის ნაწერს კითხულობთ! გაითვალისწინეთ და დამაფასეთ – ერთადერთი ცოცხალი არსება დედამიწის ზურგზე, ვისაც აქვს ოფიციალური დოკუმენტი, რომ ივანე ჯავახიშვილთან ერთად წაიკითხა მოხსენება პრესოვში :დ

ეს პრესოვის ამბები. ახლა კოსმოპოლიტურ იდეებს რაც შეეხება: მე მაინც მგონია, რომ ჩვენ ყველანი კოსმოპოლიტები ვართ. ვინც ჯერ არ ხართ, ალბათ მხოლოდ იმიტომ, რომ თქვენი ქვეყნის იქით ფეხი არ დაგიდგამთ ჯერჯერობით, ან საკმარისი დრო არ გაგიტარებიათ უცხოელთა გარემოცვაში, რომ ამაში დარწმუნებულიყავით. კალიმნოსზე ჩემი ვიზიტი და 25 უცხოელ ახალგაზრდასთან 1 კვირიანი ურთიერთობა უცხოელთა გარემოცვაში მოხვედრის პირველი შემთხვევა ნამდვილად არ არის ჩემს ცხოვრებაში. ჩემი 27 წლოვანი სიცოცხლის განმავლობაში მრავალი ქვეყნის მრავალი წარმომადგენელი შემხვედრია, ბევრთან მისაუბრია, დავმეგობრებივარ, დავშორებივარ, ისევ შევხვედრივარ და ა.შ. რამდენიმე მათგანი დღემდე ჩემს საუკეთესო მეგობრად რჩება. მე მიყვარს უცხოელები, ძალიან მიყვარს, იმიტომ რომ იმათაც ვუყვარვარ. ალბათ იმათაც იმიტომ ვუყვარვარ, რომ მეც მიყვარს ისინი. კიდევ იმიტომ მიყვარს, რომ მომწონს უცხო კულტურის გაცნობა, კულტურას კი ადამიანებისგან ვეცნობი და საერთოდაც მე ძალიან მიყვარს ადამიანები – ყველა ზომის, ყველა ჯიშის, ყველა ფერის, ყველანაირი – ლამაზიც და უშნოც, მორწმუნეც და ურწმუნოც, კეთილიც და ბოროტი ადამიანების არსებობის არ მჯერა, მაგრამ თუ მაინც არსებობენ, ისინიც მიყვარს. ხოდა იმას ვამბობდი, რომ ყოველთვის, როცა მათთან ვურთიერთობ, მიუხედავად იმისა, რომ მთელი ძალ-ღონით ვცდილობ ჩვენს შორის ძირეული განსხვავებების აღმოჩენას, მიზანს ვერასდროს ვაღწევ, რადგან ის ზედაპირული სხვაობები რაც ჩემსა (ანუ ქართველსა) და ნებისმიერ სხვა უცხოელს შორის არსებობს, თავისუფლად შეიძლება არსებობდეს ჩემსა და ნებისმიერ სხვა ქართველს შორის. ამიტომაც ღრმად მწამს, რომ ქვეყნებს, ხალხებს და მათ კულტურებს შორის განსხვავება ძალიან პირობითია, რადგან ის რაც მთავარ განმასხვავებელ ნიშნადაა ხოლმე აღიარებული – ენა და ამ ენაზე მოსაუბრე ხალხის ტრადიციები (იქნება ეს წეს-ჩვეულებები თუ შემოქმედებითი ტრადიცია) – ჩემთვის არაა არგუმენტი. ენაცა და ტრადიციაც ჩემის ღრმა რწმენით მხოლოდ თვითგამოხატვის ფორმებია და მეტი არაფერი. და თუ ოდესმე მივხვდები, რომ ინდურ ენაზე უკეთ ვახერხებ თვითგამოხატვას, მაშინ ჩემსა და ნებისმიერ სხვა ქართველს შორისაც იარსებებს ენობრივი განსხვავება. ტრადიციებს რაც შეეხება, იმდენი ისეთი ტრადიცია მაქვს, რაც სხვას არ აქვს, რომ ჩამოთვლა შორს წაგვიყვანს, და დარწმუნებული ვარ ყველა ადამიანს აქვს ინდივიდუალური ტრადიციები. ამიტომ ძალიან მაღიზიანებს ხოლმე ზეპათეტიკური ქართული გამონათქვამები, რომ ჩვენნაირი ხალხი სხვაგან არსად არსებობს. მაპატიეთ მაგრამ მე უკეთესებიც მინახავს, თანაც ბევრად უკეთესები. უარესებიც მინახავს, ბევრად უარესები. ისეთი ქართველებიც შემხვედრია, ვისზედაც ვფიქრობ, რომ მასზე უკეთესი ადამიანი არ შეიძლება არსებობდეს, მაგრამ ისეთებიც მინახავს, რომ მითქვამს ამაზე საშინელი კაცი სად შეიძლება დადიოდეს-თქო… ხოდა მაღიზიანებს ეს ქართული შოვინიზმი, ბერძნული შოვინიზმიც მაღიზიანებს და საერთოდ მძულს შოვინიზმი!!!

ახლა საქმე :დ

კალიმნოსის პროგრამას, გარდა ბერძნული ენისა და კულტურის პოპულარიზაციისა, კიდევ ერთი მიზანი აქვს – სხვა ქვეყნების კულტურათა წარმოჩენა და უკეთ გაცნობა. ამ პროცესის მწვერვალი როგორც წესი, კუნძულიდან გამომგზავრების წინა საღამოა ხოლმე, როდესაც ბავშვები ეროვნულ ცეკვებსა და სიმღერებს წარმოაჩენენ და ეროვნულ კერძებს ამზადებენ. ეს უკანასკნელი ამ პროგრამის საუკეთესო ნაწილად მიმაჩნდა ყოველთვის :დ აგერ ახლა გვერდით მიზის ერთი რუმინელი გოგო, რომელმაც თავის მეგობართან ერთად რუმინული ეროვნული კერძი „მამალიგა“ და მამამისის მიერ გამოხდილი ეროვნული სასმელი „ცუიკა“ გაგვასინჯა. ჩემს გაოგნებას საზღვარი არ ჰქონდა, როცა აღმოვაჩინე რომ რუმინელებმა გასასინჯად მეგრული ელარჯი და ჩვენი საამაყო ჭაჭა შემომთავაზეს.

როგორია შუა საბერძნეთში რუმინული ეროვნული კერძის სახელით ქართული ელარჯ-ჭაჭის დაგემოვნება?.. ბევრი ვიძახე ქართველებს მოპარეთ-თქო, ბოშებმა ჩამოიტანეს რუმინეთში საქართველოდან-თქო, მაგრამ ვერაფერს გავხდი, რადგან როგორც მერე გავიგე, ჩვენი საამაყო ელარჯი ბერძნულ

სამარზეულოშიც არსებულა, აი იტალიური გრაპპა კი მანამდეც მქონდა გასინჯული, რომელიც სხვა არაფერია თუარა ჭაჭის ასლი. მერე მაშაყირებდნენ, აბა კიდე რომელმა ერმა რა მოპარა საქართველოსო… ხო, ამ საკითხზე ხშირად მაშაყირებენ ხოლმე, რადგან როგორც ყველა „ნამდვილი ქართველი“ მთელი გულით ვირწმუნები რომ ქართული ენა ყველაზე ლამაზია, ყველაზე ძველია, საქართველო ყველაზე მაგარი ქვეყანაა, ქართული სამზარეულო ყველაზე გემრიელია, ქართული წეს-ჩვეულებები ყველაზე ყველაზე საინტერესოა და ასე დაუსრულებლად :დ არადა შოვინიზმი მძულს-თქო ვამბობ :(

აგე, მეორე მხარეს მიმშვენებს თავ-ყელ-ფეხ შეფუთული ეგვიპტელი გოგო, რომელმაც 2 დღის წინ ერთი ეგვიპტური ტრადიცია გაგვაცნო – ბავშვი რომ იბადება რას აკეთებენ ეგვიპტელები. რაღატომღაც ეს ტრადიციაც ძალიან მეცნო. აქვე სერბები საუბრობენ ერთმანეთში და ყურს თუ კარგად მივუგდებ, ზედმიწევნით სწორად მესმის რა თემაზეც საუბრობენ. უკრაინელებზე, რუსებსა და იტალიელებზე აღარაფერს ვამბობ… მოკლედ, იმის თქმა მინდა, რომ ძირეულ განსხვავებებს ვერა, მაგრამ არსებით მსგავსებებს კი ძალიან ბევრს ვპოულობ სხვადასხვა კულტურათა წარმომადგენლებსა და ჩემს თავს შორის. მერე რა, რომ სხვადასხვა ენა დაგვებედა, რაზედაც ეპითეტი „მშობლიური“ ბევრს მეტყველებს, მერე რა რომ სხვადასხვაგვარად ვლოცულობთ ან არ ვლოცულობთ, ეს ყველაფერი ხომ მხოლოდ ადამიანის შინაგანი სამყაროს თვითგამოხატვის სხვადასხვა ფორმებია, რომლებიც საუკუნეთა განმავლობაში გამოცდილებად იქცნენ და მეტი არაფერი.

მე კი გინდა მოღალატედ ჩამთვალეთ, გინდა არაპატრიოტული აზროვნება დამაბრალეთ, სადაც არ უნდა წავიდე, უცხოდ არსად ვგრძნობ თავს, უმრავლეს შემთხვევაში არაფერი მაკვირვებს, იმიტომ რომ ის რასაც სხვა ქვეყანაში ვხვდები, ჩემთვის საქართველოდან უკვე ნაცნობია. ხოდა მიჩნდება ლოგიკური კითხვა – ნეტა კოსმოპოლიტი ხომ არა ვარ-თქო, ნეტა ყველანი კოსმოპოლიტები ხომ არ ვართ-თქო.  თუკი ერთნაირად ვაზროვნებთ, ერთმანეთის გადასარევად გვესმის და ერთნაირები ვართ, რომელ საზღვრებსა და შეზღუდვებზე ვსაუბრობთ? რომელ განსაკუთრებულობაზე ვსაუბრობთ, როცა ზუსტად ჩვენს საამაყო ქართულ ტრადიციებს სხვა ქვეყნების ტრადიციებში ყოველი ფეხის ნაბიჯზე ვხვდებით?

შეგიძლიათ ანათემას გადამცეთ, მაგრამ მე ძალიან მინდა კოსმოპოლიტობა, ანუ ყველა კულტურასთან ზიარება და გაზიარება. ეს მომწონს და ასე უფრო საინტერესო მგონია ცხოვრება. ბოლოსდაბოლოს დედამიწა ხომ არც ისე დიდია და ჩვენც ხომ არც ისე პატარები ვართ, როგორებადაც ვჩანვართ?!

ახლა ათენში ვბრუნდები და ისეთი შეგრძნება მაქვს, თითქოს ერთი სახლიდან მეორეში ვბრუნდებოდე, ზუსტად ისეთი, თბილისიდან ხაშურში ჩასულს რომ მეუფლება ხოლმე და პირიქით (მარტო ერთი განსხვავებაა, ჩემი ოჯახის წევრები არ დამხვდებიან ათენში, მაგრამ იქაც ხომ მყავს პატარა ოჯახი :)

ათენში ჩემს (დომნას) სახლში ორი დღით უნდა ვუმასპინძლო ტუნისელ და ეგვიპტელ გოგოებს, ერთი ღამით – იტალიელ, რუმინელ და უკრაინელ ბავშვებს.

ვნახოთ აბა, იქნებ მათმა სტუმრობამ შემაცვლევინოს აზრი და გადამაფიქრებინოს კოსმოპოლიტობა :დ ეს მომავლის ამბავია, ახლა კი – კოსმოპოლიტი ბერძნული სიტყვაა (κοσμοπολίτης) და ქართულად მსოფლიოს მოქალაქეს ნიშნავს.

გაუმარჯოს ჩემს სამშობლოს – ჩემს დედამიწას!!! :პ

პ.ს. ჩემდა სამარცხვინოდ უნდა ვაღიარო, რომ სრულებით არ მახსოვდა დიდი ვაჟას წერილი “კოსმოპოლიტიზმი და პატრიოტიზმი”, რომელიც მამაჩემმა შემახსენა წაიკითხეო, მას შემდეგ რაც გულწრფელად ვიმართლე თავი კოსმოპოლიტიზმი და პატრიოტიზმი ერთმანეთს არ ეწინააღმდეგება-თქო, მე ჩემი ქვეყნის პატრიოტიც ვარ და სხვების ქვეყნებისაც და სწორედ ეს მგონია კოსმოპოლიტიზმი-თქო. აღმოჩნდა, რომ ვაჟას სიტყვები გამიმეორებია “ზოგს ჰგონია, რომ ნამდვილი პატრიოტიზმი ეწინააღმდეგება კოსმოპოლიტიზმს, მაგრამ ეს შეცდომაა. ყოველი ნამდვილი პატრიოტი კოსმოპოლიტია ისე, როგორც ყოველი გონიერი კოსმოპოლიტი (და არა ჩვენებური) პატრიოტია” – ასე იწყება ვაჟას წერილი. გირჩევთ წაიკითხოთ!

Posted in ბერძნული დღიურები | Tagged , , , , , , , , , | 3 Comments

ორდღიანი შოკოთერაპია ანუ ქართველი ხელოვანები ათენში და ბერძენი პოეტი თბილისში ;)

მუზავ უშველე საბრალო ქალს, ვინც არაერთი

პოსტის დაწერა დაიწყო და ვერ დაასრულა!!! – ეს ყველაზე უფრო შესაფერისი დასაწყისია. მეც რა მენაღვლება, ჰომეროსი მაინც აღარაა ცოცხალი (ჩვენს გულებში თუ არ ჩავთვლით), საავტორო უფლებების დარღვევაზე რომ მიჩივლოს და მე კიდევ მეტი ფანტაზია არ მყოფნის რამე მთვრელიძისეული დასაწყისი რომ შევქმნა :)

ახლა ჰომეროსის მუზაც თუ არ მიშველის, საბოლოოდ დავრწმუნდები მამაჩემის მიერ ჩემი მისამართით არაერთგზის ღიად გამოვლენილი პოზიციის ჭეშმარიტებაში: “შვილო, არცერთი საქმის ბოლომდე მიყვანა არ გიყვარს, რა გეშველება”…

ხოდა მიშველე ახლა რომელიმე მუზავ და დამამთავრებინე ის, რისი თქმაც მინდა რა!

ახლა რისი თქმა მინდა პირდაპირ იმაზე გადავიდეთ. გუშინ ანუ თთუესა 22-სა, წელსა 2011-სა დიდი ელლადის დედაქალაქი უცებ დაპატარავდა, დაიჭმუჭნდა და რომ ვკითხე, ჩემო დედა ათენო, რა დაგემართა-თქო, იცით რა მიპასუხა?… არ იცით და აბა თუ გამოიცნობთ :) ))

დილა იყო მახსოვს, სადღაც 09:00-09:30 საათებს შორის პერიოდი, რომ უეცრად ჩემს საძინებელში ქარბორბალას შემოჭრა ვიგრძენი. ეს ქარბორბალა რაღატომღაც ბერძნულად ლაპარაკობდა, ძალიან ნაცნობი გამომეტყველება ჰქონდა და ხშირად ახსენებდა ქართულ ბალეტს და ვიღაც ნინოს. წამები, რომლებიც სრული გამოფხიზლებისთვის დამჭირდა, ნამდვილ წამებად იქცა, მაგრამ ქარბორბალა არ ცხრებოდა, უფრო მეტიც – მთელი ხმით გაჰკიოდა “ელა, ელა’ დო, ი ნინო მილაი სტინ ტილეორასი, ელა ნა დის პოს ხორევუნე”! აქამდე ნამდვილად არ ვიცოდი ქარბორბალებიც თუ ბერძნულად ლაპარაკობდნენ, გუშინ გავიგე. მოკლედ, რას ვიზამდი წამოვიზლაზნე, ტელევიზორის ოთახში შევიზლაზნე და როგორც კი ქართული სუხიშვილური ცეცხლი ვიხილე მის ეკრანზე, მყის ჩემმა ზლაზვნამ მეტამორფოზა განიცადა და ჰიბრისთან მიახლოებულ სიხარულად იქცა, ისევე როგორც ქარბორბალამ იცვალა სახე – უცებ ადამიანის ფორმები მიიღო და ქალბატონ დომენიკად იქცა. მიხვდით ალბათ – საბერძნეთის ტელევიზიის პირდაპირ ეთერში სუხიშვილები ცეკვავდნენ და ჩემი კირია დომნა თვალზე ცრემლმორეული აყოლებდა თავის 88 წლოვანი გამოცდილების მქონე (აქ მგონი გვატყუებს) ხელ-ფეხს.

22 მაისს ათენის მთავარ მუსიკის დარბაზში, რომელსაც აქაურები “მეღარო მუსიკის” უწოდებენ, ნამდვილი ქართული ცეცხლი დაინთო. დიდი ხანია ასეთი ამაყი და ბედნიერი არ ვყოფილვარ. ეს იყო ქართული სულის, სისხლის და გენის გამარჯვება, რომლებსაც ჩვენი ბერძენი მეგობრები ცრემლმორეულები უყურებდნენ. სანამ გალაკონცერტი დაიწყებოდა, საკმაოდ გულმოსული და განაწყებული ვამტკიცებდი, რომ სადაც ქართველები გაერევიან, იქვე ჩნდება მაფია და რომ არაფრის ღირსები ვართ. ამის მიზეზი ნამდვილად მქონდა!!!! ისეთი საოცრებები მოხდა ბილეთებთან დაკავშირებით, რომ ერთი პირობა ისიც ვიფიქრე, რატომ მასტერ კლასი არ გააკეთეს დილერებისთვის ყიდვა-გაყიდვის ინოვაციური მეთოდების გამოყენების შესახებ-თქო. არ ვიცი ვინ რაშია დამნაშავე, მაგრამ ის ფაქტი ალბათ ძალიან ბევრს მეტყველებს, რომ 25-35 ევროიანი ბილეთები ფაქტობრივად არ არსებობდა, რადგან წინასწარ შეიძინეს ვიღაცეებმა, დამალეს და ბოლო დღეებში გაყიდეს, რითაც ალბათ საკმაო მოგებაც ნახეს, სტუდენტური ბილეთები საერთოდ უგზო-უკვლოდ რომ გაქრა, ეგ კიდევ ცალკე ამბავია. მოკლედ ამ კონცერტის “თიქეთ-ბიზნესმა” ბევრი ადამიანი გაამდიდრა და კიდევ უფრო მეტი აზარალა. დომნამ, ეგ რა გაგიკვირდათ, ჩვენც სულ ეგრე ვშვებითო და დავმშვიდდი ცოტა ბერძნბზე უარესები რომ არ აღმოვჩნდით, თორემ ძალიან გაბრაზებული კი ვიყავი.

აი, ყველანაირი გაბრაზება სადღაც გაქრა, როცა ბერძნულ სცენაზე ჩემი უსაყვარლესი ადამიანები დავინახე და კიდევ ერთხელ დავრწმუნდი, რომ ძალიან ძალიან ძალიან მაგარი ხალხი ვართ და მიუხედავად იმ უარყოფითი მხარეებისა, რომლებიც მუდამ თან გვსდევს, მაინც დადებითი ჭარბობს ჩვენში და ეს ოდესმე აუცილებლად გადაგვარჩენს.

გალა კონცერტს, როგორც ფონდ “იავნანას” ყველა სხვა ღონისძიებას, უაღრესად კეთილშობილური და დიდი მიზანი ჰქონდა და შემიძლია თამამად ვთქვა, რომ გუშინდელმა დღემ ისეთი შთაბეჭდილება მოახდინა მაყურებელზე, როგორიც არცერთ სხვა კონცერტს აქამდე არ მოუხდენია აქ. იმ აუდიტორიამაც, რომელიც კონცერტს ესწრებოდა, მონაწილეთა თქმით, ისეთი შტაბეჭდილება მოახდინა გამომსვლელებზე, როგორიც მათ ძალიან დიდი ხანია არ განუცდიათ. ეს იყო სითბოთი და სიყვარულით სავსე დღე, რომელიც არასოდეს დაავიწყდება აქაურ და იქაურ ქართველობას.

ჩემთვის რაც ყველაზე სასიხარულო იყო, სპიროს ევანგელატოსმა საჯაროდ დააფიქსირა, რომ ამ ორ ხალხს სხვა მეგობრობა აკავშირებს, მითოლოგიური წარსულიდან მოკიდებული სიყვარული და რომ იგი ითხოვს და მოთხოვს ამ მეგობრობის გაგრძელებას. მარიოს ფრანგულისს შეუყვარდა სოფო ნიჟარაძე, რა ვიცი გვერდიდან არ მოსცილებია და მეტისმეტად ბევრს კოცნიდა ხელზე. მთელი ქართველობა კონცერტის მერე იმაზე ლაპარაკობდა, ეეე რა მაგარი წყვილი იქნებაო, ნეტა მარიოს რამე გამოუვიდესო.

მარიოოოოო, მედეა გაიხსენე მედეააა და მერე გადადგი ეგ ნაბიჯი თუ ბიჭი ხარ!!!! :)

ხო, კიდევ რა მოხდა კონცერტზე: პაატა ბურჭულაძე – ეს უკეთილშობილესი ადამიანი, მე არ ვიცი, როგორ უნდა გამოხატო სიტყვით ის ყველაფერი რასაც ეს ადამიანი იტევს, გუშინდელი საღამოდან საბერძნეთის ქართველებისა და ქართველიზებული ბერძნებისთვის საყვარელ ადამიანად იქცა. თამრიკო გვერწითელმა თავისი ხმით ათენის ცა შეარყია, ყოველ შემთხვევაში მე დავინახე როგორ გაიბზარა ცა და ზევსმა ჩამოიხედა – ეეე ეს რა ხდება, ელისეს მინდვრების გლობალიზება დაიწყეთოოო??… ელისო ბოლქვაძე რომ უკრავდა, დარბაზი აღარ სუნთქავდა, მართლა, მართლა ვამბობ, სუნთქვა შეწყვიტა ხალხმა და სასწაული დაიბადა ჩვენ წინ. `სუხიშვილებმა, პატარა სცენის მიუხედავად, ისეთი ცეცხლი დაანთეს ხალხში, რომ დიდიან-პატარიანად ფეხზე მდგარი და გულაჩუყებული აუდიტორია ცრემლს ვერ იკავებდა. მესმოდა როგორ ხმამაღლა ტიროდნენ ჩემ გარშემო მსხდომი ქალები, როდესაც ნანი ბრეგვაძემ და ბერძენმა იოვანამ “თბილისოს” უკვდავი სიმღერა ერთად შეასრულეს. ვხედავდი, როგორ კიოდა მთელი დარბაზი, როდესაც ნინო ქათამაძე რიგებს შორის დადიოდა, ქაოტურად ზეძლიერ სიმფონიას ქმნიდა, ხალხს ეხუტებოდა და საკუთარ ცრემლებს ჩუქნიდა. ვგრძნობდი, როგორ ამაყობდა დარბაზში მყოფი ყველა ქართველი და მათზე უფრო მეტად ბერძნები, როდესაც სცენაზე მდგომი თამთას ხმის ჟღერადობით შერყეული კედლები გეგონებოდა სუნთქავენო. დავინახე, როგორ აღფრთოვანდა ბერძენი წამყვანი ქართული აუდიტორიის განსაკუთრებული სითბოთი, რომელიც 2 საათის განმავლობაში ფეხზე მდგომი ტაშს არ წყვეტდა. და ვფიქრობდი: არა, ჩვენ აუცილებლად გადავრჩებით, იმიტომ რომ ჩვენ გვიყვარს ჩვენი სამშობლო.  მართალია გაუაზრებლად, შეუგნებლად, უგუნურად, მაგრამ ძალიან გვიყვარს და ნამდვილი სიყვარულიც ხომ ესაა, როდესაც ვერ ხსნი რატომ, არ იცი რა მიზეზით, მაგრამ გრძნობ, რომ მის გარეშე ცხოვრება არ შეგიძლია. ხოდა, გუშინდელ საღამოზე მოსულ ატირებულ ადამიანებს რომ ვუყურებდი, სულ გადამიარა ყველანაირმა წყენამ, სულ გამიქრა ყოველგვარი მაღალი იდეებისადმი ერთგულების გრძნობა, რომ უმჯობესია უფრო მეტი ბერძენი ყოფილიყო-თქო (ეგრე ვამბობდი და ალბათ მართალიც ვიყავი), რადგან ამ დღემ უამრავ ქართველს გაუხანგრძლივა სიცოცხლე და მე ეს ჩემი თვალით ვიხილე მათ სახეებზე. არ მინდა გამომრჩეს ვინმე ამიტომ კიდევ ერთხელ ჩამოვთვლი: ნიკა მემანიშვილი თავის არაჩვეულებრივ ორკესტრთან ერთად, პაატა ბურჭულაძე, თამარ გვერწითელი, ნანი ბრეგვაძე, ეკა მამალაძე, ნატალია ქუთათელაძე, სუხიშვილები, სოფო ნიჟარაძე,  ”შვიდკაცა”, თამთა გოდუაძე, იოვანა, მარიო ფრანგულისი, დავით დოიაშვილი და კიდევ ბევრი ადამიანი, ვინც ამ საღამოს შექმნაში მიიღო მონაწილეობა. დიდი მადლობა ჩემგან ყველას იმ სიხარულისთვის, რაც გუშინ მომანიჭეს.

დღეს კიდევ საოცარი ამბავი გავიგე: ვახუშტი კოტეტიშვილის პირველი პრემია მომცეს კიკი დიმულას ლექსების თარგმნისთვის. ყოველგვარი თავმდაბლობის გარეშე, ეს ისეთი მოულოდნელობა იყო ჩემთვის, რომ მთელი დღეა გაოგნებული დავიარები. მადლობის მეტი რა მეთქმის, მაგრამ ამ სიხარულმა, რაც ამ პრემიამ მომანიჭა დღეს უკვე გადაჩრდილა გუშინდელი აღფრთოვანება და მთელი საღამოა უკვე ამაზე ლაპარაკით გამოვუჭედე ყურები ყველას. მაპატიეთ რაა, თქვენ ხომ ჩემი მეგობრები ხართ, მიხარია და რა ვქნა :)

ასეა ჩემი ცხოვრება ათენში, ბედნიერი და სიხარულით სავსე, ისეთი ბედნიერი, რომ ჯერ კიდევ მშურს ჩემი თავის და დღეებს ვითვლი, რომ გული დავიმშვიდო – ჯერ კიდევ ბევრი დრო მაქვს ათენური ცხოვრებით ტკბობისთვისთქო.

ხოდა ვზივარ ახლა, ვწერ სისულელეს, ვფიქრობ ხვალინდელ დიეტაზე და რადიო-ჩართვაზე და გულწრფელად მიხარია, რომ ცოცხალი ვარ. ძალიან გულუბრყვილო ვარ ხომ? არა უშავს, ასე უფრო კარგად ვგრძნობ თავს :) ))

მეტი აღარაფერი მომდის თავში რომ დავწერო,  უკვე დილის 4 საათია და მე სულელივით ჩავყურებ ამ კომპიუტერს და უაზროდ მეცინება ჩემზე, თქვენზე, ვინც ამ პოსტის კითხვაში დაკარგავთ დროს და საერთოდ ყველაფერზე მხოლოდ იმიტომ, რომ სიცილი მინდა, ხოდა ვიცინი.

ესეც ასე, მუზამ ვერც ამჯერად მიშველა, მაინც ვერ ვთქვი ის, რისი თქმაც მინდოდა, მაგრამ არაუშავს, სამაგიეროდ პოსტი ხომ დავასრულე და ამით ავცდი როგორც დიდი მაიკო შუხოშვილი იტყოდა თვითშეფასების კითხვარში ცარიელად დარჩენილ გრაფებს. ხოდა წავედი ახლა მე დავიძინო, თქვენ კი ამ პოსტის გამო არ იფიქროთ, რომ ასე საშინლად ვწერ ქართულად, აქ უკვე  გამომცემლობა “დიოგენეა” დამნაშავე, რომელმაც მიზეზი მომცა “უცხო რამ სასმელით” დამელოცა საკუთარი წარმატება :) )))

დროებით, დასერიოზულებამდე! :)

პ.ს. მიხვდით ხომ რატომ დაპატარავდა დიდი ათენი თთუესა მაისსა, დღესა 22-სა?

Posted in ბერძნული დღიურები | 1 Comment